Vroeger zal alles beter worden

Ze zijn ongeïnteresseerd en verwend. Afspraken komen ze niet na, ze zijn gemakzuchtig, alleen maar bezig met hun baantje en 24/7 in de weer met hun telefoon. Als ze al eens een PO inleveren is de helft van internet gejat. Een slecht geleerde toets ontwijken ze door pa of ma even te laten bellen: ’ze heeft weer zó veel last van haar hooikoorts… ze kan de toets echt niet maken’. Mopper, mopper. De leerling van nu, is niet meer wat ‘ie ooit was.

Maar vergeet niet dat met jongeren 2500 jaar geleden ook al niks te beginnen was. Hoe vaak wordt niet Socrates aangehaald, die opmerkte dat de ‘jeugd van tegenwoordig’ slechte manieren heeft en haar leraren tiranniseert?

We leren onze leerlingen om hun hedendaagse bril af te zetten, als ze naar het verleden kijken. Een leerling die over middeleeuwers oordeelt als achterlijk of over pruikentijders als viespeuken, wordt terechtgewezen. Je zou dus verwachten dat wij als geschiedenisdocenten bewust zijn van de bril waarmee we kijken naar  leerlingen: de bril van het verleden. Toch hoor ik mezelf en mijn collega’s – zelfs twintigers – wanhopen dat de leerling van vandaag de dag ongemotiveerd en lui is en dat het niveau keldert. Zien we continuïteit, of verandering? Ik neig toch naar dat eerste. Want sloofde ik me nou bovenmatig uit, voor mijn werkstuk in 4 vwo? Mwah… Kon ik een hele les stilzitten in 1981? Beslist niet. Jokte ik als 14-jarige wel eens tegen mijn ouders dat ik ziek was, als ik een repetitie niet had geleerd? Yep.

Pubers van nu zijn net zo (ab)normaal als wijzelf, 5 of 25 jaar geleden. Socrates heeft Prediker als medestander: er is niets nieuws onder de zon. ‘Vroeger zal alles beter worden’, is de favoriete uitdrukking van mijn vriend R.*. Oftewel: toen vonden we het naadje, maar later zullen we terugkijken en zeggen hoe geweldig het was. Het gaat niet slechter met jongeren dan vroeger, net zo min als ouders met de pet naar de opvoeding gooien of het onderwijs achteruit holt. Het is gewoon zoals het is en daar moeten we het maar mee doen.

(column in Kleio, blad voor docenten geschiedenis, nov 2011)